21 04 2007

HALK HAKTIR, NÜZHET ERMAN VE AHİLİK -2-

“Ahilik ve Yol Töresi”ni anlatmak için yola girdik, nereden nereye geldik? Örneklerimiz fazlalık değil, ahilikle ne ilgisi var diye düşünmek, kestirmeden yanlış yola sapmak demektir. Anlattıklarımız “insan”ı gösteren, aynadan başka bir şey değildir. Ahi, “yâran sohbetleri”ne katıla katıla olgunlaşıp pişer.   YARAN SOHBETİ   Bazı sohbetler ilâç gibi, bazıları gıda gibi; bazıları mikrop, bazıları da zehir gibidir.''   Kuşeyrî Risâlesi (M. S. 986-1072)   Akşam ezanından sonra Ve çok defa bir cuma günü, Genç, yaşlı, kıdemli, yeni, Sökün eder peş peşe yarân([1])   Gelen, orta yere varınca durur, Selâm verip, selâm alır Sol göğsüne bastırarak sağ elini.   Ve yaş sırasına göre, Sedir veya bir mindere İlişince diz üstü çökerek, Kuraldır, Çavuş tarafından Sigara tutulur hemen, kahve ikrâm olunur.   Sigaralar, kuraldır yine, Kibrit veya başka bir sigarayla değil, Küçük el mangalile yakılır Dolaştırılan.   Bakılmaz yaşlısına, gencine, (Hem saygı işareti, hem bir çeşit tedbir olsa gerek, Fincanlar yere, sigaralar tablaya bırakılır)   Her gelen için ayağa kalkılır. Konuklar seyrelinceye kadar Peşrevden peşreve geçer çalgıcılar. Bu arada asla konuşulmaz.   Belirli süre dolar dolmaz, Ünler Yarân Kahyası: - Başağa, tamam olmuştur yarân! Yani, tekmil verir.   Ve herkes kahvesini içtikten sonra gelen Yarân için artık tören yapılmaz. (Yarân Sohbeti, s. 21-22)   Yol, bu! Sohbet; danışarak, dinleyerek kararlaştırmak, anlamak, anlatmak için başvurulan en iyi ilaç. Bu sohbetteki her şey, kurallara bağlanmış ve dikkat ettiyseniz bu kurallar görülebilir hale getirilmiştir. Tören başlar. Yola girme veya şed([2]) kuşanma törenlerinde ortaya su dolu toprak kap ve tuz  kutusu konur. Cönk([3]), hadisi şerif ve açıklamaları, Kasası Enbiyâ([4]) ya da Kurân-ı Kerim okunur. Tören yeri, çepeçevre sedirlerle çe... Devamı